Juliusz Słowacki ( 1809 -1849) „Żyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami…” („Testament mój”)

Juliusz  Słowacki  herbu Leliwa – poeta, dramaturg, epistograf, filozof, wieszcz narodowy – urodził się  4 września 1809 r. w Krzemieńcu jako syn Euzebiusza i Salomei Słowackich. Po śmierci ojca w 1814 r. był wychowywany przez matkę i jej drugiego męża, doktora Augusta Becu.  Na rozwój Juliusza i jego zainteresowania miał wpływ fakt, że wzrastał w środowisku intelektualnej elity uniwersyteckiej Krzemieńca i Wilna. Matka poety, Salomea, od początku umacniała w synu przekonanie o jego duchowym posłannictwie i geniuszu. Była  adresatką jego czułych emigracyjnych listów, do dziś wzruszających  głębią synowskiego uczucia.
W 1830 r.  Słowacki znalazł się we Francji i tu  zadebiutował powieścią poetycką „Hugo”. W latach 1833 -1838 przebywał w Szwajcarii, potem podróżował po Włoszech, Grecji, Egipcie, Palestynie i Syrii. Osiadł na stałe w Paryżu. Nigdy się nie ożenił. Mimo że był poważnie chory, wyruszył w 1848 r. do Wielkopolski, by wziąć udział w powstaniu, jednak zamierzeń swych nie zrealizował. Wtedy też ostatni raz spotkał się z matką we Wrocławiu…Zmarł na gruźlicę 3 kwietnia 1849 r. w Paryżu. Jako poetę uznano go i doceniono dopiero na przełomie XIX i XX wieku.
Słowacki pozostawił po sobie obfitą i różnorodną twórczość: 13 dramatów, blisko 20 poematów, setki wierszy, listów i jedną powieść. Jego utwory zgodnie z duchem epoki i ówczesną sytuacją narodu polskiego podejmowały istotne problemy związane z walką narodowowyzwoleńczą, z przeszłością  narodu i przyczynami niewoli, ale także uniwersalne tematy egzystencjalne. Poeta wyróżniał się mistycyzmem, bogactwem wyobraźni, poetyckich przenośni i języka. Jako liryk zasłynął pieśniami odwołującymi się do orientu, źródeł ludowych i słowiańszczyzny. Był mistrzem nastrojów, operowania słowem, przerastał Mickiewicza wiedzą, wielostronnością tematyki utworów, krytycyzmem. Jego język jest bardziej nowoczesny, otwarty, wymaga niezwykłego skupienia. To Słowacki stworzył polski dramat romantyczny, wprowadził poemat dygresyjny, był twórcą własnej odmiany mesjanistycznej historiografii. Wywarł ogromny wpływ na późniejszych poetów w Polsce, m.in. Antoniego Langego, K. K. Baczyńskiego czy Jana Lechonia…
…Juliusz Słowacki uważał, że prawdziwe objawienie prawdy o świecie staje się udziałem jedynie jednostek wybitnych – stąd przekonanie wieszcza, iż natchnieni poeci powinni przyjmować rolę duchowego przewodnika narodu. Spełnionym proroctwem Słowackiego stał się jego wiersz z 1848 r., zapowiadający nadejście Papieża Polaka: ” Pośród niesnasków Pan Bóg uderza”… Oto fragment:
„A trzebaż mocy, byśmy ten Pański
Dźwignęli świat…
Więc oto idzie Papież Słowiański,
Ludowy brat…”

opracowała: Małgorzata Oleksy

Forum, 7-8/2009

Tags: